Nyx potrafi zmienić się w żywy ogień. Bez większych trudności zmasakruje też chmarę bandziorów. Dużo gorzej radzi sobie jednak ze śniadaniem u mężczyzny, którego dopiero co poznała. Są naleśniki, jest córka gospodarza i jest całkiem realna możliwość, że ktoś będzie chciał ją znowu zobaczyć. A na takie ziemskie relacje nieprzychylnie patrzy ojciec Nyx. Jest nim Szalony Bóg Chaos, mający zgoła inne plany wobec potomstwa. W jego rodzinie dzieci mają bowiem dwa wyjścia: zginąć albo zabić tatę.
Scenariusz Christos Gage
Rysunki Marc Borstel
Kolory Jordi Escuin Llorach
Liternictwo Taylor Esposito
Redakcja Matt Idelson
Wydawnictwo Dynamite Entertainment
Publikacja zeszytowa 10 listopada 2021 – 16 marca 2022
Kiedy czytałem Nyx po raz pierwszy w 2022 roku, miałem wrażenie, że Christos Gage skleja ze sobą dość luźno powiązane historie. Bohaterka poznaje mężczyznę, od czasu do czasu zjada jakiegoś przestępcę, a w trzecim numerze wpada na Vampirellę. Było to zresztą moje pierwsze spotkanie z Vampi. Dopiero przy piątym zeszycie poczułem, że seria nabiera rozpędu i składa się w spójną całość. Kiedy przeczytałem te numery ponownie, tym razem jednym ciągiem, zauważyłem, ile w finale zależy od pozornie pobocznych rozmów, randek i bijatyk z poprzednich zeszytów.
Gwoli ścisłości należy we wstępie napisać, że Nyx pojawiła się w komiksach o Vampirelli jeszcze za czasów Harrisa, w 1996 roku. Stworzyli ją Tom Sniegoski i Ed McGuinness, a w Dynamite do własnej serii trafiła po występach w Vampirelli i Sacred Six. Z dawnej antagonistki Gage zrobił z niej przewodniczkę po świecie, w którym troska o ludzi potrafi utrudnić nawet tak podstawową czynność jak znalezienie sobie czegoś do jedzenia1. Pierwszych pięć zeszytów składa się na wydany później zbiór Daddy’s Girl, a numery 6-10 zebrano jako Family Matters. Poniżej znajduje się omówienie pierwszego story arcu, nieprzejmujące się spoilerami.
Zeszyt 1. Woman on Fire
Co jest na śniadanie?
Gdy poznajemy Nyx, napada na ludzi zajmujących się handlem i przemytem narkotyków. Atakuje ich raczej dlatego, że stanowią dla niej źródło pożywienia, niż z troski o ziemskie prawo. Żeby przeżyć, Nyx musi pochłaniać cudzą energię życiową, do czego wykorzystuje magiczne berło. Zazwyczaj wybiera ofiary, których śmierć łatwiej przed sobą usprawiedliwić. Sęk w tym, że głód wraca regularnie, a ludzie mają skłonność do umierania, zanim półdemonica zdąży się najeść do syta. Kiedy przypadkiem zabija policjanta, który wykonywał swoją pracę, wygodny podział na osoby, które wolno zabić, i te, których zabić nie wolno, robi się dla niej trudniejszy do utrzymania.
Początkowo jej napady wydają się dość obojętne fabularnie. Gage przechodzi nad poszczególnymi zgonami tak szybko, że łatwo odebrać je jako ilustrację codziennego jadłospisu Nyx i niewiele więcej. Pierwszy numer powinien dać protagonistce trochę więcej czasu na przeżycie tego, co właśnie zrobiła. Na rozważanie, czyje życie jest warte mniej, czyje więcej oraz jak to wpływa na jej własną psychikę i sposób postrzegania świata. Gage na szczęście powraca do tego pomysłu w całkiem konkretny sposób przy okazji rytuału w czwartym zeszycie, co retroaktywnie poprawia odbiór pierwszego numeru.
W międzyczasie Nyx poznaje Scotta, sympatycznego rozwodnika, który próbuje wrócić do randkowania. Bohaterka o demonicznym rodowodzie ma za sobą stulecia życia i zdążyła już poznać sporo bardziej wymyślnych przyjemności niż seks z miłym facetem, ale ciekawi ją to, co dzieje się po seksie. Co dzieje się, gdy faktycznie pojawia się emocjonalny kontakt. Może wtedy zjeść śniadanie, porozmawiać i umówić się na kolejny wieczór. Może też poznać Annę, córkę Scotta. Dziewczynka przypomina jej o dziecku, które kiedyś mówiło do niej „ciociu”. Z tamtym wspomnieniem wiąże się zaś Blood Red Queen of Hearts i tyle nieszczęść, że Nyx woli uciec, zanim ktokolwiek zacznie na nią znowu liczyć.
Jej decyzję ułatwia pojawienie się delegacji demonów w kuchni Scotta. Gage daje zatem Nyx do zrozumienia, na czym polegałoby dla niej zwyczajne życie, co robi za pomocą miłego, dobrego mężczyzny, jego córeczki i wspólnie jedzonych naleśników. Niestety między pierwszym spotkaniem z nim a pożarem kuchni niewiele dowiadujemy się o samym Scotcie. Mężczyzna ma być symbolem normalnej, ludzkiej egzystencji dla bohaterki, przeciwstawionym jej demonicznej połowie, lecz Gage zaczyna mu demolować dom, zanim czytelnik może poczuć jego wagę. Zbyt szybko pędząca fabuła jest główną bolączką nie tylko tego, ale i innych wczesnych numerów Nyx.
Oferta Adramelecha
Demony przychodzą z propozycją awansu. Wśród nich jest Adramelech, który uważa, że córka Chaosa powinna królować, i informuje ją, że chętnie zajmie się administrowaniem jej królestwem. Szalony Bóg osłabł, więc według niego nadarza się sposobność do wymiany władzy. Wybór imienia dla tego demonicznego doradcy jest całkiem trafny. W Drugiej Księdze Królewskiej Starego Testamentu Adrammelech to bóstwo czczone przez ludzi z Sefarwaim. W literaturze francuskiego pisarza i okultysty Jacques’a Collina de Plancy’ego jest wielkim kanclerzem Piekła, odpowiadającym również za garderobę władcy demonów2. Piekielny urzędnik, który przynosi kandydatce koronę i od razu oferuje poprowadzenie za nią interesu, pasuje zwłaszcza do tej drugiej tradycji.
Gage już w pierwszym zeszycie przypomina też, że matką Nyx jest Lukrecja Borgia. Kobieta jest znana z legend o truciznach, kazirodztwie i występnej seksualności. Do utrwalenia takiej reputacji przyczynili się przeciwnicy polityczni Borgiów oraz późniejsi autorzy chętnie powtarzający najbardziej sensacyjne historie na ich temat3. W komiksie o córce demona wykorzystanie tej legendy ma niezaprzeczalnie pulpowy urok. Gorzej wypada sugestia, że do poczęcia Nyx mogło dojść zarówno w wyniku gwałtu, jak i dobrowolnego zbliżenia. Możliwość brutalnego poczęcia staje się tu tylko kolejnym pikantnym szczegółem z życia Borgii. Mieszane pochodzenie jest też powodem zarówno fizycznego, jak i psychicznego dualizmu bohaterki. Szalony Bóg Chaos dał córce władzę nad ogniem i demoniczną tożsamość, a po matce Nyx odziedziczyła atrakcyjne ciało i ludzkie sumienie.
Propozycja Adramelecha jest przy tym wystarczająco kusząca, żeby dało się zrozumieć, po co w ogóle z nią przyszedł. W piekielnym otoczeniu Nyx mogłaby wrócić do czynności, w których ma wielowiekowe doświadczenie, a wybór jej przyszłości należałby w oczach poddanych do spraw już dawno rozstrzygniętych. Mogłaby dzięki temu prędko zapomnieć o obawach, jakie wywołuje w niej przywiązanie do śmiertelników. Jeśli zaś odmówi, czeka ją rozmowa z człowiekiem, któremu właśnie spłonęła kuchnia.
Rysunki i okładki
Marc Borstel przekonująco rysuje Nyx w płomiennej postaci. W ognistych sekwencjach dużo robi też Jordi Escuin Llorach. Chłodne szarości i błękity miasta pozwalają wybrzmieć pomarańczom i żółcieniom, a głęboka czerń oddziela od siebie kolejne plamy ognia. Przy zwykłych rozmowach bardziej rzucają się w oczy sztywne pozy i nierówna mimika. Borstel rysuje Nyx jako dorosłą kobietę, choć chwilami kadruje ją tak, jakby przymierzał się do rysowania kolejnej okładki.
Skoro już o nich mowa, okładkę A pierwszego numeru namalował Lucio Parrillo, a okładkę B przygotowała Rose Besch4. To właśnie w wariantach Besch najbardziej przeszkadza mi zestawienie silnie erotyzowanego stroju i pozy z twarzą o ogromnych oczach, maleńkim nosie i równie małych ustach. Te proporcje nadają jej rysom dziecinność, która w połączeniu z tak ostentacyjną stylizacją daje dość nieprzyjemny efekt. Zwłaszcza że w środku zeszytu Borstel pokazuje kobietę, którą bez trudu można sobie wyobrazić zarówno przy śniadaniu ze Scottem, jak i w roli kilkusetletniej demonicy.
Plansze z zapowiedzi Dynamite Entertainment. Comical Opinions.
Zeszyt 2. Tales to Admonish
Rodzinna przepowiednia
W drugim numerze Nyx wybiera się do ojca, żeby dowiedzieć się, co właściwie dzieje się z jej ludzką stroną. Szalony Bóg Chaos informuje ją, że jej obie natury będą ze sobą wiecznie walczyć, a o możliwych wynikach tej walki mówi historia jego starszych dzieci. Te, u których zwyciężała ludzka strona, nie potrafiły żyć z tym, do czego były zdolne, i odbierały sobie życie. Pozostałe próbowały zabić ojca i zająć jego miejsce. Borstel otacza tę rozmowę zdeformowanymi, martwymi głowami rodzeństwa Nyx, podkreślając niebezpieczeństwo dualizmu postaci oraz groteskowo-horrorowy charakter domeny jej ojca.
Okazuje się jednak, że choć Chaos posiada władzę, do której garną się piekielni dworzanie, sam też chwilami chciałby umrzeć. Część nadziei pokładanych w potomstwie sprowadza się więc do tego, że któreś z dzieci wreszcie zdoła go zgładzić. Potrafi nawet szczerze życzyć córce szczęścia. W pierwszym numerze na jego potencjalnej śmierci chciały skorzystać pomniejsze demony, prezentując rządzenie piekielnym światem jako coś pożądanego. Teraz zaś dowiadujemy się, że sam Szalony Bóg upatruje w zaprzestaniu rządów pewnych zalet. Trudno o mniej zachęcające świadectwo tego, co właściwie daje odziedziczenie korony.
Nyx zadaje mu w końcu pytanie, czy istnieje choć jedna wersja przyszłości, w której jest szczęśliwa. Chaos niemal oburza się na samą myśl, że demona mogłoby obchodzić szczęście. Jego doświadczenie dotyczy lęku, niepewności i szaleństwa, więc gdy słyszy pragnienia córki, nie za bardzo wie, jak je przetrawić. Po scenach ze Scottem i Anną z poprzedniego numeru czytelnik rozumie, co Nyx ma na myśli, lecz jej ojciec zapewne nawet by nie pomyślał o prowadzeniu spokojnego życia w domowym zaciszu.
Jest przy tym coś zabawnego w tym, z jakim przekonaniem uosobienie niepewności wyznacza córce tylko dwie dopuszczalne przyszłości. Chaos wyciąga ogólną zasadę z historii dzieci, które dorastały pod jego wpływem i wiedziały, że mogą po nim przejąć władzę, jeśli zdołają go zabić. Ile w ich losie wynikało z natury półdemonów, a ile z tego, jak wygląda życie w tej konkretnej rodzinie? Odpowiedź na to pytanie będzie rozwijana praktycznie do końca serii.
Od Hezjoda do Warrena
W Teogonii Hezjoda z pierwotnego Chaosu wyłaniają się Ereb i Nyks, czyli Noc. Komiksowe pokrewieństwo ojca i córki przywołuje ten porządek, choć Chaos u Hezjoda przypomina raczej pierwotną otchłań5, podczas gdy Gage korzysta z boga o własnej historii w mitologii Vampirelli. Z greckimi mitami kojarzy się też rodzinny zwyczaj walki o władzę. Uranosa obala Kronos, a Kronosa pokonuje Zeus. Chaos najwyraźniej chętnie przyjąłby kolejne ogniwo takiego łańcucha. Córka chce jednak przede wszystkim sprawdzić, co może zrobić z życiem, które już ma.
Zeszyt ma też żartobliwy tytuł Tales to Admonish, przywołujący marvelowskie Tales to Astonish. Zamiana „zdumiewania” na „napominanie” dobrze pasuje do przestróg, których ojciec udziela Nyx, popierając je tak makabrycznymi przykładami, jak tylko potrafi. Wizualnie Borstel i Llorach spisują się tu lepiej niż w otwarciu serii. W domenie Chaosa biel rozsadza zwyczajną przestrzeń, a granice kadrów robią się chwiejne. Ojciec jest ogromny i poskręcany, córka zachowuje smukłą, ruchliwą sylwetkę. Oboje otacza pokrewna kolorystycznie energia, więc ich podobieństwo da się odczytać z planszy, zanim zacznie się kolejny wykład o ich pochodzeniu.
W końcówce wracają Crimson Chronicles, czyli księga związana z Kultem Chaosu. Kult i księga pochodzą z „Who Serves the Cause of Chaos?”, historii napisanej przez Archiego Goodwina i narysowanej przez Toma Suttona, opublikowanej w Vampirelli #8 Warrena w 1970 roku. Gage przypomina o niej akurat wtedy, gdy Nyx przydałaby się wiedza, której ojciec jej odmawia. Po ponad pięćdziesięciu latach książka kultystów wciąż zachowuje przydatność w uniwersum.
Plansze z zapowiedzi Dynamite Entertainment. Dynamite Entertainment.
Zeszyt 3. Demon in a Bottle
Jak Vampirella radzi sobie z ludźmi?
W trzecim spotkaniu z Nyx gościnnie pojawia się Vampirella, a ich pierwsza rozmowa zaczyna się od bijatyki nad miastem. Powodem jest pomylenie Vampi z Draculiną, poza tym obie panie mają aż nadto powodów, żeby sobie nie ufać. Nyx wszakże zabiła kiedyś Vampirellę i ma na sumieniu również śmierć Adama Van Helsinga. Żeby lepiej zrozumieć ich relację, należy sięgnąć po Vampirella and the Scarlet Legion, ale do zrozumienia stawki spotkania wystarczy to, co obie same o sobie mówią w omawianym numerze. Nyx szuka pomocy u kogoś, kto też karmi się ludźmi, żeby przeżyć, ale ma znacznie więcej doświadczenia w układaniu sobie życia pośród nich. Vampirella, zważywszy na to, ile ją kiedyś kosztowało spotkanie z Nyx, okazuje się być zaskakująco otwarta na możliwość przyjaźni.
Drakulońska kosmitka kieruje Nyx na bardziej ludzkie tory, lecz jej odpowiedź na wątpliwości półdemonicy nie jest nadto optymistyczna. Jej rada sprowadza się do ostrożnego trzymania śmiertelników na dystans. Z istotą dostatecznie silną, by się obronić, przynajmniej nie trzeba bez przerwy zastanawiać się nad tym, co się stanie, kiedy straci się kontrolę. Chaos i Vampirella dochodzą tym samym do zaskakująco podobnych wniosków. On bierze je za kosmiczne prawo. Ona pamięta, ile razy próbowała zbliżyć się do ludzi i jak się to dla niej kończyło.
W tym samym zeszycie próbuje zresztą ocalić życie atakujących bohaterki kultystów, po czym zabija jednego z nich, kiedy osłabiona potrzebuje krwi. Ta scena dobrze unaocznia niebezpieczeństwo związane z głodem, pokazuje też, ile dla Vampirelli znaczy świadomość, że właśnie skrzywdziła człowieka. Nyx w następnym numerze wyciągnie z tej lekcji bardzo szczególny wniosek: skoro tak trudno przestać krzywdzić, to może lepiej spróbować przestać się tym wszystkim przejmować.
Rzutki, mechaniczny byk i Kult Chaosu
Tytuł zeszytu to czytelne nawiązanie do Demon in a Bottle, historii o alkoholizmie marvelowskiego Tony’ego Starka z 1979 roku. Gage w swojej wersji korzysta z autentycznej demonicy, sporych ilości alkoholu i paru wspomnień, do których obie bohaterki wolałyby nie wracać. Cała wizyta w barze wypada jednak o wiele sympatyczniej niż zmagania z nałogiem Starka. Początkowo obie kobiety trochę się nudzą, potem sięgają po kieliszki, rzutki i w końcu mechanicznego byka. Na jednej z plansz Gage i Borstel oddają przebieg popijawy niemal w całości obrazom. To jeden z tych momentów, w których scenarzysta potrafi na chwilę się wyciszyć i zdać się na rysownika.
Vampirella jest przekonana, że drakulońska fizjologia nie pozwala jej się upić. Tymczasem w miarę opróżniania kieliszków zaczyna wspominać dawne występy z Pendragonem i Adama i w końcu się rozpłakuje. Gage potrafi wtedy rzucić dowcipem, ale bez utraty wagi tego, co odsłonił. Bohaterka, która ma dla Nyx gotową odpowiedź na pytanie o życie wśród ludzi, po pijanemu zdradza, ile wysiłku kosztuje ją życie zgodnie z własną radą.
Wtedy przybywają kultyści. Z perspektywy Nyx są geriatrycznymi cosplayerami, z których zaraz zrobi brykiet. Vampirella pamięta natomiast, że są dla niej utrapieniem już od lat 70. Żart zyskuje dodatkowy sens, jeśli czytelnik pamięta o dacie pierwszego występu Kultu Chaosu. Wydawcy zmienili się w tym czasie dwukrotnie, a Vampi dalej musi się użerać z czcicielami tego samego boga. Na miejscu przywołują też lodowego demona imieniem Chimonas. Jego imię brzmi jak nowogreckie χειμώνας, czyli „zima”, co w starciu z kobietą z żywego ognia jest w zupełności wystarczającą charakterystyką.6
Walka okazuje się jedną z czytelniejszych w tomie. Llorach daje Chimonasowi lodowe biele i błękity, Nyx ma do dyspozycji pomarańcze i czerń, a pomiędzy nimi przewija się ciemna sylwetka Vampirelli. Płonąca Nyx wykorzystuje mechanicznego byka, którego zdążyliśmy już zobaczyć podczas popijawy. W innych scenach akcji Gage prędko przywołuje kolejną moc albo kolejne objaśnienie. Borstel tymczasem znów lepiej wypada przy dwóch wyrazistych sylwetkach niż w bliskich ujęciach twarzy, które mają pokazać drobne zmiany nastroju. Część barowych kadrów jest też mocno pin-upowa, choć same sceny bez problemu bronią się humorem i rytmem.
Watykański trop
Kultyści przypomnieli przy okazji o mocy Crimson Chronicles. Nyx kojarzy księgę z egzemplarzem widzianym przed stuleciami, więc rusza do Rzymu i dociera do ukrytej watykańskiej biblioteki. Żeby wiedzieć więcej o tym, dlaczego to robi, trzeba zerknąć do siódmego zeszytu Sacred Six. Dobrze jednak, że najistotniejsza informacja jest czytelna z samych plansz. Pośród czaszek i starych woluminów Nyx znajduje przedmiot, którego moc wyczuwa, gdy tylko się do niego zbliża. To przyjemnie pulpowy finał numeru, w którym dwie długowieczne istoty próbowały przy alkoholu rozgryźć, jak układać sobie życie z innymi. Rozmowa z Vampirellą zostawia Nyx z poczuciem, że coś w sobie musi zmienić, a księga daje jej możliwość sprawdzenia, jak daleko zdoła się posunąć.
Plansze z zapowiedzi Dynamite Entertainment. Dynamite Entertainment.
Zeszyt 4. Deranged Tales
Kogo wolno złożyć w ofierze?
Nyx chce przy pomocy Crimson Chronicles pozbyć się swojego człowieczeństwa. Po rozmowach z ojcem i Vampirellą najwyraźniej uznała, że najprościej będzie wrócić do takiego życia, w którym litość, przywiązanie i wyrzuty sumienia nie komplikowały jej polowań. Trudno się dziwić, że właśnie te uczucia postrzega jako problem. Dopóki Scott i Anna byli dla niej obcy, nie mogła ich zawieść. Dopóki po posiłku nie zastanawiała się nad tym, kogo zabiła, mogła spokojnie zająć się resztą wieczoru. Po odcięciu ludzkiej połowy wszystkie te sprawy znów wydają się łatwe do załatwienia.
Potrzebuje do tego pomocy okultysty St. Johna, który żąda od niej ludzkiej ofiary. Przedstawia jej zatem skrępowanego mężczyznę jako wyjątkowo okrutnego, więc Nyx godzi się na rytuał. Kiedy ofiara krzyczy, że jest niewinna, każe go jednak przerwać. Wychodzi wtedy na jaw, że St. John zamierzał odebrać Nyx jej demoniczną moc i przejąć ją dla siebie. Pomijając to, że okultysta stosunkowo prędko okazuje się typem, jakiego spodziewalibyśmy się po człowieku werbującym kogoś do rytualnego zabójstwa, odwrócenie sytuacji jest całkiem udane. Warto też zauważyć, że Nyx uchodzi z życiem dzięki odruchowi, którego chciała się pozbyć.
Victoria Pendragon i gniew
Do sprawy miesza się Victoria Pendragon, łowczyni nadnaturalnych istot, dla której płonąca półdemonica wygląda początkowo jak kolejne zlecenie. Ostatecznie obie znajdują czas na rozmowę w pubie. Nyx próbuje wyjaśnić, jak odróżnia obie strony siebie. Po stronie człowieka umieszcza współczucie, poczucie winy i miłość, a demonowi przypisuje narastający gniew. W oczach Victorii jednak obie strony wyglądają na ludzkie. Sama przecież czuje złość, potrafi być złośliwa i agresywna, a równocześnie jest zdolna troszczyć się o innych. Gage wychodzi naprzeciw stereotypowemu odróżnieniu gniewu od miłości, często pokazywanych jako zupełnie niekompatybilne cechy. Nyx może być jedną osobą i wciąż pomieścić te wszystkie emocje, bez przypisywania każdej z nich osobnemu rodzicowi.
Victoria idzie nawet krok dalej i mówi, że kobieta nie może pozostać grzeczna i łagodna bez względu na to, co ją spotyka. Wręcz przeciwnie, jeśli kobieta się nie wścieka na świat, to pewnie przygląda mu się zbyt pobieżnie. Ta uwaga pasuje nie tylko do ognistej postaci Nyx, której samo ciało zdradza intensywność jej emocji, ale też do kobiet w ogóle, wychodząc poza czysto komiksowy świat. Dlaczego więc Nyx miałaby uznawać własną wściekłość za oznakę demoniczności, skoro każda kobieta ma aż nadto ludzkich powodów, żeby się wściekać?
To z pewnością najistotniejsza rozmowa w pierwszych pięciu zeszytach, chociaż Gage wykłada ją nieco zbyt otwarcie. Dodatkowo wskazuje ona, że czyjeś pochodzenie nie wyznacza miejsca w świecie. Ludzie nie powinni dawać się wcisnąć w odgórnie przypisane im role. Ta myśl łączy się z problemami Nyx i sugeruje, że dwie opcje, które postawił przed nią Szalony Bóg Chaos, nie są jedynymi dostępnymi dla niej. Być może istnieje trzecia droga.
Warto przy okazji przypomnieć, że Victoria jest prawnuczką Mordecaia Pendragona, dawnego towarzysza Vampirelli. Jej ojciec to Patrick Granville, wnuk Mordecaia, który pojawił się już w „Magic Tricks” Kurta Busieka w Vampirella’s Summer Nights Harrisa w 1992 roku7. Tam ocalił dziadka przed ludźmi, którym matka Patricka kazała go zabić. W Nyx dowiadujemy się, że próbował zerwać z rodzinną wendetą, a jednocześnie przygotowywał Victorię do obrony przed niebezpieczeństwami, które sam znał. W rodzinie Pendragonów także można odziedziczyć cudzą krzywdę i powody do zemsty. Patrick już u Busieka odmawia udziału w zemście, a Gage daje jego córce możliwość podobnego wyboru, kiedy pozwala jej zaprzyjaźnić się z istotą, na którą przed chwilą polowała.
Od Strange Tales do Buffy
Tak jak poprzednie tytuły zeszytów, także ten odnosi się do komiksów Marvela. Deranged Tales przywołuje antologię Strange Tales, a otaczające tytuł nazwy „The Strange Men”, „The Beast”, „Death!”, „The Room That Didn’t Exist” i „A Call in the Night” odtwarzają zawartość jej pierwszego zeszytu z 1951 roku. Po Tales to Astonish i historii o Iron Manie Gage sięga więc do starszej pulpy z epoki Atlasu. O swoich przyzwyczajeniach czytelniczych żartuje również Nyx. Gdy uratowany przez nią mężczyzna ucieka w popłochu, półdemonica żartobliwie komentuje jego brak wdzięczności dla wybawicielki, mówiąc: „Pulpa dość okrutnie mnie okłamała”. Tymczasem Victoria zauważa, że rola blond łowczyni wampirów jest już zajęta, co najpewniej stanowi odniesienie do popularnego onegdaj serialu Buffy, postrach wampirów.
Borstel zaczyna numer od pentagramu, księgi i skrępowanego człowieka, przechodzi przez miejską bijatykę, a w pubie wreszcie sobie pozwala na kilka spokojniejszych kadrów. Ta zmiana dobrze służy opowieści, zwłaszcza że po raz drugi w dwóch zeszytach Nyx pije z kimś, kto zna się na potworach, co stanowi ryzyko popadnięcia w monotonię. Za pierwszym razem słuchała o powodach, dla których bliskość jest ryzykowna. Za drugim słyszy, że może być wściekła, kochać ludzi i troszczyć się o nich jako ta sama osoba. Pod koniec porównuje obie części własnej natury do mózgu i serca. Skoro do życia potrzebuje jednego i drugiego, próba pozbycia się któregokolwiek zaczyna wyglądać równie niedorzecznie.
Plansze z zapowiedzi Dynamite Entertainment. Comical Opinions.
Zeszyt 5. Family Meeting
Czas spędzony z tatą
Gage mieści w otwierającym montażu pracę z Crimson Chronicles, wizyty u terapeuty, walkę z demonami i sadomasochistyczny seks, jak również próby ułożenia sobie życia po rozmowie z Victorią. Nyx w trakcie tych wszystkich aktywności odkrywa, ile przyjemności może jej sprawić używanie demonicznych zdolności na własnych zasadach. W kontekście seksu bestia o dwóch grzbietach z Otella dorabia się trzech dodatkowych8, a wyrażenie Eat, Pray, Love zmienia się w Eat, Slay, Love. Choć w wypadku Nyx zabijanie i jedzenie faktycznie niewiele dzieli.
Choć ta sekwencja jest pomysłowa, to bardzo przydałoby się w komiksie więcej przestrzeni na ukazanie przemiany bohaterki. W poprzednim numerze zrozumiała ona, dlaczego błędnie postrzegała własne emocje, a tutaj w zaledwie paru scenach udaje jej się tę wiedzę z powodzeniem zastosować i zmienić swoje życiowe tory. Terapia obok magicznej księgi jest przy tym pomysłem na tyle udanym, że zakrawa na zaprzepaszczenie potencjału całkowite pominięcie wszystkiego, z czym Nyx musiała się w jej trakcie zmierzyć. Na dłuższą rozmowę, przybliżającą jej obecny stan, Gage rezerwuje miejsce dopiero dla ojca, który wpada na Ziemię, zabija po drodze trochę ludzi i oznajmia, że pora na rodzinne spotkanie.
Chaos zna już rezultat jej poszukiwań i wie, że Nyx udało się uwolnić z pułapki binarności. To zaś zmienia jego pragnienia. Teraz chce, żeby jego córka nauczyła tej samej umiejętności swoje przyrodnie rodzeństwo. Jego intencje są oczywiście egoistyczne: kiedy dzieci przestaną ginąć z własnej ręki i rzucać się na niego, wtedy będzie mógł zrobić z nich dowódców własnej armii. Gage pisze tę scenę w tonie rozmowy z rodzicem usiłującym niezręcznie nadrobić zaległości z życia dziecka. Już plansza tytułowa rozpisuje bohaterom role znane ze zwyczajnych, ziemskich dysfunkcyjnych rodzin, włącznie z nieobecnym ojcem i pijanym wujkiem.
Chaos próbuje skłonić Nyx do zgody, przypominając, że to od niego pochodzi jej moc i że może jej tę moc odebrać. Kiedy dochodzi do walki między nimi, ich pokrewieństwo ujawnia się także w kolorach i płomieniach. Już w samym sposobie użycia ognia można dostrzec, ile Nyx zrobiła z odziedziczoną zdolnością. Manipuluje temperaturą, pochłania własny ogień i potrafi uformować z niego ostrze. Borstel rysuje ją w ciągłym ruchu, ojcu zaś daje olbrzymie ciało, zajmujące niemal całą dostępną przestrzeń. Walka mija prędko, jednak już z samej różnicy skali czytelnik wnioskuje, jak małe są szanse Nyx na zwycięstwo. Na dodatek rzeczywistość potrzebuje kogoś, kto będzie pełnił funkcję Szalonego Boga Chaosu. Zgodnie z zasadą to zabójca Boga przejmuje rolę poprzednika, a półdemonica próbuje przecież uniknąć pełnienia tej roli.
Kto zapłaci za spokój na Ziemi?
Nyx wybiera negocjacje. Zgadza się uczyć rodzeństwo, a wybór, co zrobić ze zdobytą wiedzą, chce zostawić każdemu z osobna. Ojcu stawia warunek, że Ziemia ma pozostać poza zasięgiem jego napaści. Pozostaje pytanie, co z ludźmi i innymi istotami poza Ziemią. Chaos ma gdzie prowadzić podboje, a Nyx zgadza się mu w tym pomagać. Gage poświęca tej części ugody zaskakująco mało uwagi, zważywszy na to, ile miejsca wcześniej oddał choćby losowi pojedynczej ofiary St. Johna. Przy ołtarzu Nyx musiała uznać, że obcy człowiek ma prawo do życia nawet wtedy, gdy jego śmierć rozwiązałaby jej problem. W rozmowie z ojcem podpisuje się pod umową, przez którą podobny koszt mogą ponieść całe światy. Niestety wydaje się, że scenarzysta nie jest świadom sprzeczności tych decyzji.
Po pięciu zeszytach
Piąty numer jest miejscem, w którym Nyx zmienia bieg. To właśnie wtedy zaczyna wyłaniać się wyraźniejsza oś fabularna, spajająca wszystkie pięć zeszytów. Po rozmowie z Victorią Nyx wreszcie może sama zdecydować, jaki użytek zrobi z tego, co odziedziczyła, i chciałaby dać taką samą możliwość rodzeństwu. Jest tu zresztą ciekawa zbieżność z Hell Sonją. W tamtej miniserii od decyzji Piekielnej Sonji zależy, czyje dusze zaspokoją głód Piekła. Nyx prowadzi podobną selekcję na własną rękę, choć na dużo mniejszą skalę. Kiedy w finale dostaje możliwość ochrony wybranych osób przed Chaosem, wraca pytanie o wszystkich, których ta ochrona ominie. Gage ma w tej kwestii dobry materiał na dalszy ciąg, zwłaszcza że pierwsza przygoda kończy się dla Nyx psychologicznym sukcesem.
Gage ponadto sprawnie korzysta ze starszych komiksów. Choć i podczas lektury omawianych numerów można rozumieć, dlaczego bohaterka boi się przywiązać do córki Scotta albo szuka rady u Vampirelli, to znajomość komiksów Warrena i Harrisa dodaje przyjemności. Poczucie humoru zaproponowane przez Gage’a również jest zaletą serii, szczególnie gdy dowcip wynika z tego, jak bohaterowie zachowują się po paru kieliszkach albo jak demon wyobraża sobie udane spotkanie rodzinne, i nie jest dodany na siłę.
Jako całość pięć zeszytów prezentuje się interesująco, lecz również brak im większej siły, a ich tok narracji często okazuje się bardzo pobieżny. Nyx jest ostatecznie przyjemną, niezobowiązującą lekturą. Dość istotną w kontekście rozwoju postaci, lecz niepozostającą na długo w pamięci. Mimo wszystko warto po nie sięgnąć, szczególnie jeśli jest się miłośnikiem uniwersum Vampirelli.
Przypisy
1. O początkach postaci i zapowiedzi serii zob. „Christos Gage and Marc Borstel Launch New Nyx Series From Dynamite”.
2. 2 Krl 17,31 oraz Jacques Collin de Plancy, Dictionnaire infernal, wyd. 6, hasło „Adramelech”.
3. Zob. Daniel J. Kevles, „A History of Poison”, oraz omówienie badań Diany Ghirardo nad Lukrecją Borgią na USC Today.
4. Nyx #1 w Grand Comics Database. Okładka A i okładka B.
5. Hezjod, Teogonia, w. 116 i nast.
6. Λεξικό της κοινής νεοελληνικής, hasło χειμώνας.
7. „Magic Tricks” w Vampirella’s Summer Nights w Grand Comics Database. Pokrewieństwo Victorii z Mordecaiem podaje Dynamite w opisie Nyx #4.
8. William Shakespeare, Otello, akt I, scena 1. Wyrażenia używa Jago.